360
Zastitnik gradjana

 

 www.difmoe.eu

 betlen


Tragovi

23.07.1893.

Održano je PRVO TENISKO PRVENSTVO SOMBORA, na kome je prvo mesto osvojio Ištvan Bajšaji. Kasnije će tenis proslaviti somborski sport u celini, da bi se 30-tih godina 20. veka igrao na 10 igrališta na kojima su, a i šire, neprikosnoveni bili Aleksandar Majer, Filip Maksimović, braća Parčetić Josip, Karlo i Mihajlo, te Borislav Građanski, isto tako dobar igrač stonog tenisa. Oni su, uz ostalo, tri godine uzastopno 1932/34, osvojili prestižni "Erltov pehar", koji im je pripao u trajno vlasništvo.

24.07.1750.

Uz velike ceremonije i svečanosti, postavljen je kamen temeljac za gradnju županijske zgrade. Kamen i radove je blagoslovio somborski gvardijan i upravitelj župe Anton Dežević, a u prisustvu Franca de Redla, upravnika komorskih dobara, Pavla Gardocija, komorskog nadzornika, Martina Parčetića, prvog velikog birova somborskog i dr. U temelj je stavljen delić jerusalimskog krsta sa drugim relikvijama, dva srebrna novčića i jedan zlatnik. Međutim, ni do danas se ne može tačno odrediti koja je to zgrada bila ili je trebalo da bude jer su, po svemu sudeći, franjevci onemogućili njezinu dalju gradnju da se ne mešaju "umilni zvuci nedeljne mise sa zveketom lanaca županijskih robijaša" jer je gradilište izgleda bilo preko puta crkve Presvetog trojstva.

24.07.1789.

Potpisan je projekat za gradnju čuvenog somborskog zdanja PAKAO, kako ga je narod prozvao. Zgrada je imala sedam prozora kojima su odgovarali podrumski prozori, a na sredini zgrade su se nalazila podrumska vrata. Sve ovo je bilo iz razloga što je suteren u gradnji, u međuvremenu postao podrum jer je kasnije čitav ovaj teren nasipanjem bio podignut za jedan metar. Zgrada je porušena 1977. kako bi na njezinom mestu se oslobodio prostor za gradnju novog dela hotela "Sloboda".

25.07.1752.

Upravnik carskih i kraljevskih dobara u Bačkoj i Sremu i tajni carski savetnik, grof Franc de Redl svečano uručuje Staparcima garantno pismo da više nikada neće biti uznemiravani i pokretani sa ovog mesta. Naime, ova garancija im se daje jer su te iste godine preci današnjih Staparaca silom preseljeni ovamo iz svojih ranijih staništa Vraneševo i Bokčenovići.

27.07.1779.

Rođen je u somborskim salašima zvanim Istočna Gradina VASILIJE KOVAČIĆ, koji se nakon filozofskih nauka u Požunu i svršene bogoslovije u Sr. Karlovcima, vraća u Sombor, da bi ovde ostavio posebno dubok trag u njegovoj prosvetnoj baštini. Na razmeđi 17. i 18. veka on će ovde osnovati i voditi privatnu Gramatikalnu latinsku školu, poznatiju kao Mala gimnazija, za učenike bez obzira na veroispovest. Zalažući se za materijalno unapređenje školstva uvođenjem trećeg tasa u crkvama, dolazi u sukob sa crkvenim vlastima i biva premešten u Mol, a u isto vreme je i segedinski okružni prota. U Sombor se vraća 1830. na mesto kao okružni prota učestvujući u stvaranju Srpske čitaonice, ali i važnim pregovorima za spas Sombora, kako sa srpskom vojskom tako i sa Mađarima, u buni 1848/49, da bi do kraja života bio upravitelj i učiteljske škole. Umro je 20. septembra 1857. u Somboru, gde je i sahranjen.

27.07.1856.

Završena je gradnja prevodnice na Dunavu, čime je ulaz u Francov kanal premešten iz Bačkog Monoštora u Bezdan jer je raniji ulaz Dunav nanosima zatvorio. Prema projektu Ferenca Mihalika, ovim je kanalom omogućena plovidba brodova dužine do 62 m i gazom do dva metra. Bio je to prvi objekat te vrste u Evropi građen betonom. Novina je bila i to što je na samom gradilištu podignuta fabrika betona koji je gvozdenim sanducima spuštan na dno i tamo otvaranjem polagan. To je uticalo na pojeftinjenje gradnje, ali i znatiželju stručnjaka Evrope koji su sve to pomno pratili. Na prevodnicu je postavljena spomen ploča, rad vajara Antala Gerendija.

27.07.1868.

U Somboru je počela sa radom SOMBORSKA ŠTEDIONICA, pod predsedništvom advokata Jožefa Bartala, sa kapitalom prikupljenim od prodaje akcija vrednih 30.000 forinti, koje je otkupilo 126 akcionara. Upravni odbor je činilo 12 članova, glavni knjigovođa je bio Karlo Bijelicki, potonji osnivač Gradske biblioteke somborske. Ustanova je izuzetno dobro poslovala i vrlo brzo postala najjača u Bačkoj sa kapitalom od 4,6 miliona forinti, koji je tri puta premašivao kapital najsnažnije banke - Centralnog kreditnog zavoda, ostvarivši za 25 godina promet od preko 200 miliona forinti.

28.07.1818.

U baranjskom selu Ban, rođen je ĐORĐE STEFANOVIĆ KOJANOV, rodonačelnik pesničke loze Stefanović jer će se time baviti i sin mu Vladislav i kćerka Sofija. Završivši filozofske nauke u Pešti, kao pitomac Tekelijanuma, a potom i bogosloviju u Sr. Karlovcima, vraća se u Sombor na mesto katihete, da bi uskoro stupio u svešteničko zvanje. Vreme Mađarske bune 1848/49. proveo je kao profesor u šabačkoj Gimnaziji. Umro je 8. februara 1883. godine negovan od supruge Ljubice i kćerke Sofije, učiteljice u Kaću, gde je i sahranjen.

 

Radno vreme:
Radnim danom: od 8:00 do 17:00 ,
subotom od 8:00 do 12:00