360
Zastitnik gradjana

 

 www.difmoe.eu

 betlen


Tragovi

23.03.1735.

Otvoren je testament JOVANA BRANKOVIĆA, prvog kapetana vojničke varoši Sombor, koji je preminuo krajem prethodne godine. U oporuci, kojoj je tutor bila udova Marija, rođena Kostić, pored ostalog stoji da je pokojnik posedovao kuću u “somborskom šancu” i jednu u miletićkom ataru, posebnu baštu, pa još jednu kuću u šancu koja je služila i kao kafana, salaš u kulskom ataru i još jedan srušen kraj Sombora. Uz popis pokretne i nepokretne imovine, navedena su i dugovanja preminulog, pri čemu je najinteresantniji podatak da, pored ostalih, duguje i izvesnom Iliji Jevrejinu 91 forintu, što je prvo pominjanje žitelja ove narodnosti u Somboru.

24.03.1845.

Na talasu prosvećenog apsolutizma koji je, sa zakašnjenjem sa zapada, zapljusnuo i ove prostore, osnovana je SOMBORSKA SRPSKA ČITAONICA, kao drugo čitalište u Srba uopšte, a svakako jedno od najznamenitijih u kulturnom i političkom životu vojvođanskih Srba, mada su se od ovog potonjeg ograđivali. Naime, njezina 72 osnovatelja u tada donesenom Ustavu, koji je sadržavao 15 članova, zapisali su da …Ova srpska čitaonica ima se smatrati kao mesto sastanka jednog u ljubavnom i prijateljskom sporazumljenju sklopljenog društva…ne imajući nikakvih političkih namera…, a od svakog člana, bilo da je osnovni ili redovni, tražilo se …da je primerenog vladanja, i da mu je poštenje, dobrota i pravičnost njegova osvedočena. Prvim predsednikom izabran je Avram Maksimović, prota somborski i pisac prve knjige o pčelarstvu u Srba.

25.03.1801.

Između Srpske pravoslavne crkvene opštine i Avrama Manojlovića, slikara iz Novog Sada, sklopljen je ugovor o pripremi ikonostasa u Maloj pravoslavnoj crkvi, koji će nešto kasnije oslikati Pavel Đurković, maler iz Baje. Majstor je ugovorom obavezan da u roku od dve godine izradi bildhaueraj, crkvenu trpezu i Hristov grob, za šta će mu Crkvena opština, koju zastupaju Jovan Mrazović i Janoš Mađar, isplatiti 2.500 forinti

25.03.1830.

U Kulpinu je rođen GEORGIJE (ĐORĐE) BRANKOVIĆ, koji je u Sombor došao 1859. i kao paroh i okružni prota proveo 23 godine od kojih deceniju i po i kao upravnik Učiteljske škole. Njegovom zaslugom Škola je dobila novu zgradu u porti Velike crkve, na temeljima “Norme”. Iz Sombora odlazi 1882. za episkopa temišvarskog, a 1890. je biran za patrijarha Srpske crkve. Kao veliki narodni dobrotvor otvara i gradi srpske škole, a u Somboru novo zdanje Preparandije, na kojoj ispisa Georgije Branković Patrijarh Narodu Srpskom. Umro je i sahranjen u Sr. Karlovcima 30.07.1907, ostavivši oporukom Srpskoj pravoslavnoj crkvi i Srpskoj ženskoj zadruzi u Somboru po 5000 kruna.

25.03.1898.

U toku su radovi na utemeljenju parka radi uređenja prostora ispred zgrade županije, koji je do tada služio kao stočna pijaca. Odlukom Gradske uprave je predviđeno da park bude izgrađen po uzoru na engleske vrtove, a na poslu je angažovano 20 radnika, koji su u prvi mah posekli kiselo drveće, koje je dominiralo ovim prostorom, i prosekli dve aleje. U znatno izmenjenom vidu, ovo je i danas najveći somborski perivoj.

26.03.1749.

Iz Požuna, današnje Bratislave, zvanično obaveštavaju Somborce da je grof Johan Stefan Koler od bečkog dvora određen da izvrši ceremoniju proglašenja Sombora za slobodni i kraljevski grad.

27.03.1749.

Somborci odlaze put Monoštora da na Dunavu, zvanično dočekaju Povelju o proglašenju Sombora slobodnim i kraljevskim gradom. Fra Bona Mihalović je taj događaj ovako predstavio u svom Dnevniku: Gospodin Nikola Parčetić, knez ovoga grada, do sada odan dvoru, kada su vladale najveće nesuglasice među ljudima oko pribavljanja privilegija, koji se pokazao kao najmudriji, poznavalac drugih jezika, pun zasluga i vrlina, sa 40 konjanika, sa sveštenstvom obe vere, sa narodom, svečano je izišao isped grada na doček Povelje. Nju su, zatim, nosili po gradu, unaokolo, te su na dva mesta, a treći put i kod gradske kuće, pucnjavom iz topova radosno taj događaj objavili, te su Povelju na svečan način smestili u gradskoj kući.

27.03.1870.

U Somboru je rođen dr JOVAN - JOCA LALOŠEVIĆ, pravnik, kulturni poslenik i politički tribun s kraja 19. i s početka 20. veka. Advokat po pozivu, nezaboravni je pokretač kulturnih zbivanja u Somboru: ovde je 1911. osnovao Pevački dom i Savez pevačkih društava Austrougarske, 1910. organizuje umetničku izložbu grupe "Lada" iz Beograda i Slet srpskih horskih družina Austrougarske juna 1914. Osnivač je 1918. Mesnog narodnog veća Srba i Bunjevaca, a 25.11.1918. u Novom Sadu, na Velikoj skupštini, izabran je za predsednika Narodne uprave za Vojvodinu. Uza sve, sarađivao je u nizu listova i časopisa, da bi ga smrt zatekla na mestu predsednika Mesnog odbora Matice srpske u Somboru, 12.01.1935. godine.

 

Radno vreme:
Radnim danom: od 7:30 do 19:00 ,
subotom od 7:30 do 13:00